Khám Phá

Vì sao có nhật thực?

Vì sao không phải tháng nào cũng có?

Tháng nào cũng có ngày không trăng, sao nhật thực lại hiếm?

Đĩa viền vàng là mặt phẳng Trái Đất đi quanh Mặt Trời (mặt phẳng hoàng đạo). Quỹ đạo Mặt Trăng (màu xanh) nghiêng khoảng 5° so với nó (hình vẽ phóng đại), cắt nó ở hai nút (node).

Sau Mặt Trăng có hai nón bóng: đứng trong bóng tối (umbra) thấy toàn phần, trong bóng nửa tối (penumbra) thấy một phần. Phần lớn các tháng, bóng trượt qua trên hoặc dưới Trái Đất. Ngày không trăng rơi gần nút thì bóng mới chạm đất. Mỗi năm có hai mùa như thế, và có từ 2 tới 5 lần nhật thực.

Thử xem: Kéo thanh “Lần không trăng”. Chấm cam ở dải dưới là lần có nhật thực, khi Mặt Trăng sát đĩa vàng.

Tiếp: Toàn phần, hình khuyên hay một phần?
16Khám Phá

Mô phỏng · cảnh 2/4

Không gian 3D nhìn ngang mặt phẳng quỹ đạo Trái Đất. Quỹ đạo Mặt Trăng màu xanh nghiêng so với đĩa viền vàng, đường nút cắt qua Trái Đất. Từ Mặt Trăng, hai nón bóng hướng ra xa Mặt Trời; ngày không trăng 02/08/2027 Mặt Trăng ở gần nút nên nón bóng chạm Trái Đất. Dải dưới cùng chấm độ lệch của Mặt Trăng ở 24 ngày không trăng.

Không đúng tỉ lệ: khoảng cách nén ~6,7 lần nên quỹ đạo trông nghiêng hơn thật; độ lệch lên xuống và bề rộng bóng đúng

Không gian 3D nhìn ngang mặt phẳng quỹ đạo Trái Đất. Quỹ đạo Mặt Trăng màu xanh nghiêng so với đĩa viền vàng, đường nút cắt qua Trái Đất. Từ Mặt Trăng, hai nón bóng hướng ra xa Mặt Trời; ngày không trăng 02/08/2027 Mặt Trăng ở gần nút nên nón bóng chạm Trái Đất. Dải dưới cùng chấm độ lệch của Mặt Trăng ở 24 ngày không trăng.
17Khám Phá